۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) هر سال با هدف آگاهی افزایی در مورد وضعیت کودکان سرطانی و حمایت از این کودکان و خانواده‌هایشان با عنوان روز جهانی سرطان در کودکان گرامی داشته می‌شود. در کنار تلاش‌ها برای دس...

۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) هر سال با هدف آگاهی افزایی در مورد وضعیت کودکان سرطانی و حمایت از این کودکان و خانواده‌هایشان با عنوان روز جهانی سرطان در کودکان گرامی داشته می‌شود. در کنار تلاش‌ها برای دستیابی به درمان‌های موثر و کم عوارض‌تر برای این کودکان، باید فراهم کردن خدمات تشخیصی و درمان مناسب برای تمام مبتلایان در سراسر جهان-اعم از کشورهای فقیر و در حال توسعه- نیز در دستورکار قرار گیرد تا بتوان به هدف سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای دستیابی به نرخ بقای ۶۰ درصدی برای تمام کودکان سرطانی تا سال ۲۰۳۰، دست یابیم.

قربانیان فقر

بنابر آمار ارائه شده در مجله Science، سالانه ۴۲۹ هزار کودک و نوجوان در جهان به بیماری سرطان مبتلا می‌شوند که در این میان سرطان‌های لوسمی، لنفوم و مغز شایع‌ترین آن‌ها هستند. به گفته کارشناسان بهداشت، در صورت دسترسی به امکانات و مراقبت‌های مناسب و باکیفیت، بیش از ۸۰ درصد از این مبتلایان می‌توانند زنده بمانند و زندگی سالم و موفقی داشته باشند. فقر، هزینه‌های گزاف درمانی، تشخیص دیرهنگام و عدم دسترسی به داروهای ضروری موجب شده است تا کشورهای فقیر جهان ۸۰ تا ۹۰ درصد از مرگ و میرهای ناشی از سرطان را به خود اختصاص دهند.

عوامل بروز سرطان در سنین کودکی/ ژنتیک تعیین کننده نیست

سرطان در هر سنی بروز پیدا می‌کند و می‌تواند بر هر بخشی از بدن تأثیر بگذارد. این بیماری با بروز تغییرات ژنتیکی در یک سلول منفرد آغاز می‌شود که سپس از کنترل خارج شده و در بسیاری از سرطان‌ها توده (یا تومور) ایجاد می‌کند. سرطان اگر درمان نشود، منتشر می‌شود، به سایر نقاط بدن حمله کرده و باعث مرگ می‌شود. تب مکرر، عفونت‌های پی‌درپی و کم‌خونی از علائمی هستند که پزشک را به وجود سرطان در کودک مشکوک می‌کنند. خوشبختانه در حال حاضر برای اغلب سرطان‌های کودکان به خصوص لوسمی، درمان وجود دارد و ۷۰ درصد از کودکان مبتلا درمان می‌شوند.

بر خلاف سرطان در بزرگسالان، اکثر قریب به اتفاق سرطان‌های دوران کودکی دلیل شناخته شده‌ای ندارند. مطالعات بسیاری برای شناسایی علل بروز سرطان در کودکان انجام شده است اما تنها تعداد کمی از این سرطان‌ها در اثر عوامل محیطی یا شیوه زندگی ایجاد شده و بروز پیدا می‌کنند. جالب است بدانید، داده‌های موجود نشان می‌دهد که تنها ۱۰٪ از کل کودکان مبتلا به سرطان به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به این بیماری بوده‌اند. برخی عفونت‌های مزمن که عمدتا در کشورهای فقیر و کم درآمد شایع هستند، از عوامل خطر ابتلا به سرطان در کودکان به شمار می روند. به عنوان مثال ویروس‌هایی چون اچ. آی. وی، اپشتین بار و مالاریا خطر ابتلا به برخی سرطان‌های کودکی را افزایش می‌دهند. سایر عفونت‌ها نیز می‌توانند خطر ابتلای کودک به سرطان را در بزرگسالی افزایش دهند، بنابراین علاوه بر واکسیناسیون، توسل به روش‌های دیگری چون تشخیص زودرس یا غربالگری عفونت‌های مزمن منجر به سرطان، چه در دوران کودکی و چه بعد از آن، اهمیت فراوانی دارد. برای شناسایی عوامل مؤثر بر پیشرفت سرطان در کودکان به تحقیقات بیشتر نیاز است.

تشخیص زود هنگام سرطان احتمال درمان و بقای بیمار را افزایش داده و نیاز به درمان‌های پرهزینه و پرعارضه را کاهش می‌دهد. با تشخیص زودهنگام سرطان می‌توان پیشرفت‌های چشمگیری در زندگی کودکان مبتلا ایجاد کرد. علاوه بر این، تشخیص صحیح برای معالجه کودکان مبتلا ضروری است زیرا هر سرطان به یک شیوه درمانی خاص نیاز دارد که ممکن است شامل جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی باشد.