در چشم های سالم، تصویر اشیاء بر روی پرده شبکیه می افتد و قابل رویت می شود، اما در نزدیک بینی و دوربینی که از عیوب انکساری چشم هستند، تصویر به جای روی پرده شبکیه، در جلو یا پشت آن تشکیل می شود. هدف از به کارگیری عینک‌های طبی، لنزه...

در چشم های سالم، تصویر اشیاء بر روی پرده شبکیه می افتد و قابل رویت می شود، اما در نزدیک بینی و دوربینی که از عیوب انکساری چشم هستند، تصویر به جای روی پرده شبکیه، در جلو یا پشت آن تشکیل می شود. هدف از به کارگیری عینک‌های طبی، لنزهای تماسی یا روش جراحی، تصحیح یا بهبود  خطاهای ایجاد شده به نحوی است که تصاویر به درستی بر روی شبکیه چشم تشکیل شوند.

نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم

اگر شکل و انحنای کره چشم طبیعی باشد، قادر خواهد بود نوری را که از قرنیه وارد می شود به طور مناسب بشکند و تصویر واضحی روی پرده شبکیه ایجاد کند. در غیر این صورت، شکست نور به درستی صورت نمی گیرد و تصویر ایجاد شده بر صفحه شبکیه واضح نخواهد بود. این وضعیت منجر به بروز عیوب انکساری چشم می شود که معروفترین آنها نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم است. عیوب انکساری چشم از شایع ترین مشکلات بینایی در سراسر جهان بوده، موضوع بحث مقاله حاضر است.

چشم نزدیک بین و چشم دوربین

تعریف نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم

نزدیک بینی چشم (Myopia)

نزدیک بینی چشم 30% افراد را در کل دنیا مبتلا می کند و معمولا از سنین کودکی آغاز می گردد. . قرنیه چشم افراد نزدیک بین انحنای زیادی دارد و طول کره چشم آنها از حالت عادی بزرگتر است. به همین دلیل، تصاویر در جلوی شبکیه چشم تشکیل می‌شوند، تصاویر دور واضح نیستند و تار دیده می شوند، و فرد برای دیدن اشیاء خود را به آنها نزدیک میکند. به علاوه، پس از نگاه کردن به اجسام دور، چشم دچار خستگی می شود و سر درد ایجاد می شود. در صورتی که نزدیک بینی در کودکی شناسایی شود، می تواند با تمرین های ویژه درمان شود، ولی در اثر بی توجهی، علائم آن به مرور بدتر میشود.

عوامل موثر در ابتلا به نزدیک بینی عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی
  • عوامل محیطی مانند:
    • زیاد مطالعه کردن
    • زیاد نگاه کردن به اشیا نزدیک
    • استفاده زیاد از کامپیوتر و موبایل
    • انجام کارهایی مانند قالیبافی، خیاطی و یا ساخت انواع صنایع دستی

دوربینی چشم (Hyperopia)

در صورتی که افراد کمتر از ۴۰ سال در دید نزدیک مشکل داشته باشند، اما قادر باشند اشیاء دور را به وضوح ببینند، مبتلا به اختلال دوربینی چشم هستند. کره چشم افراد دوربین کوتاه‌تر و انحنای قرنیه آن کمتر از حد طبیعی است. دوربینی غالبا ارثی است و تقریبا 25% افراد جامعه را درگیر می کند. به موازات افزایش سن، شماره چشم فرد دوربین و همچنین وابستگی او به عینک بیشتر می شود.

تشخیص چشم نزدیک بین

تفاوت دوربینی چشم و پیرچشمی

دوربینی تا حد زیادی شبیه پیرچشمی است و گاها با آن اشتباه گرفته میشود. اما باید توجه داشت که این دو با هم یکی نیستند. اگرچه در پیرچشمی هم دید نزدیک دچار مشکل می شود، اما در سنین بالاتر از 40، و به دلیل ضعف عملکرد عدسی چشم در اثر پیری اتفاق می افتد. بیشتر مردم در حدود سنین ۴۰ درجاتی از پیرچشمی دارند و برای بهبود دید هنگام مطالعه، از عینک استفاده می کنند.

تشخیص نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم

تشخیص نزدیک بینی و دوربینی چشم به روش های زیر انجام می شود:

  • خواندن چارت اسنلن (Snellen chart) از فواصل مختلف توسط پزشک
  • تونومتری (تست فشار چشم)
  • معاینه شبکیه
  • معاینه یا اسلیت لامپ

درمان نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم

نزدیک بینی چشم

نزدیک بینی با استفاده از یک عدسی مقعر (موجود در عینک یا لنزهای تماسی) و جراحی انکسار  اصلاح می شود. بسته به میزان نزدیک بینی، ممکن است فرد نیاز به پوشیدن عینک یا لنزهای تماسی خود بطور تمام وقت، یا فقط در هنگام نیاز به دید دور (مانند هنگام رانندگی، یا تماشای فیلم) داشته باشد.

دوربینی چشم

دوربینی با استفاده از یک عدسی محدب (موجود در عینک یا لنزهای تماسی) یا انجام جراحی (جراحی لیزیک قرنیه) اصلاح می‌شود.

کلام آخر

عیوب انکساری چشم از شایع‌ترین مشکلات بینایی در جهان هستند. نزدیک بینی چشم و دوربینی چشم دو عیب انکساری مهم چشم می باشند که در اثر تغییرات کره چشم و تحدب قرنیه، و به دلایل ژنتیکی و محیطی ایجاد می شوند. خوشبختانه، این اختلالات به کمک عینک ها و لنزهای مناسب، و در صورت تمایل، روش جراحی قابل اصلاح هستند.  سلامت چشم نیاز به توجه ویژه دارد و بهتر است در اولین فرصت نسبت به درمان مشکلات آن اقدام نمود.